Gilotyna we Wrocławiu | Gilotyna Wroclaw | Więzienie Kleczkowska | List zza grobu | Skazany na śmierć Golembka | Kaczmarek

SKAZANY NA ŚMIERĆ NA SZAFOCIE
LIST ZZA GROBU -
Zgilotynowanego przez Niemców w Breslau ( Wrocław ) Wacława Golembki - Poznaniaka.

Ppor. Stanisław Golembka zam. w Szczecinku przesłał nam list przedzgonny swojego syna, Wacława, napisany 8 sierpnia 1942 roku z obozu karnego w Wrocławiu. Ob. Golembka zapytuje nas, czy list jego śp. syna może służyć dowodem oskarżenia przeciwko Greiserowi. Ten niezwykły dokument o bestialstwie niemieckim z jednej strony, z drugiej zaś - o wielkości ducha polskiego chlopca , ma wymowę większą niż długie, uczone rozprawy. Dlatego - nie proszeni o to przez nieszczęśliwego ojca - dzielimy się treścią listu z swymi Czytelnikami. Redakcja.
Wrocław, Straf-Gefaengnis, dn. 8 paźdz. 42. Moi Najukochańsi! Bóg z Wami! Wedle woli Bożej tak się dzieje! Świat tutejszy wobec wieczności jest niczem! Jestem katolikiem i z wiarą w Wszechmogącego umieram. Byłem u spowiedzi i u komunii św. Moje ostatnie słowa to, "Bóg i Ojczyzna". Przez niemiecki sąd jako prawdziwy Polak za miłość swej ojczyzny zostałem skazany na karę śmierci. "Łaska" została odrzucona i wyrok zostanie dzisiaj 8. 10. 1942 r. o godz. 18.30 wykonany. Ja odchodzę, ale Wy zostaniecie. Rozumiem, że jest Wam bardzo ciężko, lecz sądzę, że zrozumiecie mą śmierć. Ból jaki Was dotknął, jest w moim sercu, lecz sądzę, że wiara w jakiej umieram powstrzyma i umocni Was na duchu! Ostanie chwile spędzam na modlitwie mając przed sobą Waszą fotografię. Ach Wy najsłodsi! Czyśmy to w Zwickau pomyśleli? To był nasz ostatni uścisk. Sądziłem teraz, że mógł czekać aż do 13.12., lecz z rozkazu p. Greisera nie zostały nasze wnioski uwzględnione i wyrok będzie dzisiaj wykonany. Ach, jak to teraz dobrze, że jednak nie przysłano mi drugi raz (........, zatarte przez zgięcie listu) prośby o dożywotnie więzienie. Mój najdroższy skarbie, Mateczko! Wybacz, że tyle Ci smutku i goryczy zgotowałem. Wybacz mi. Dziękuję i perełko za Twoje starania i opiekę, za to wszystko coś mi uczyniła w moim życiu. Tyś była mi najdroższą istotą na świecie. Dziękuję Ci za wychowanie za wszystko! Pomyśl, że ja nie byłem Twój ostatni, masz jeszcze moje trzy siostrzyczki takie dobre. Czują one to, to co ja. Mów Teresce o mnie zawsze, by pamięć o mnie nie przeminęła, nie zaginęła. Jurek Wam wiele opowie. Umierając jestem pełen nadziei, że umieram dla waszego dobra. Abyście Wy mieli lepiej, abyście - gdy nadejdzie chwila szczęścia - mieli zapewniony byt, byś spokojnie mogła patrzeć i wychowywać Twoje córy jak przystało i jak Ci nakazuje serce. Wychowaj je tak, jak jest w moim życzeniu - a mnie chyba rozumiesz! Niechaj Ci Bóg da zdrowie, szczęście i zadowolenie w dalszym życiu za Twoje matczyne serce, za Twoje starania któreś nie tylko w ostatnich dniach mego życia czyniła. Więc skarbie mój, całuję Cię tysiące razy - już po raz ostatni Twój kochający Cię całym sercem syn Wacek. Ukochany ojczulku! Z Tobą nie miałem okazji pożegnania się. Tyś nie wiedział co się ze mną przez te dwa lata działo. Dla Ciebie lepiej, lżej Ci przetrwać tę niedolę. Ginę tak, jak mogłeś sobie życzyć - jak Polak. Pamiętaj, by imie moje nie poszło w zapomnienie, Szkoda tylko, że ja juz z Wami nie będę mógł przeżywać tych szczęśliwych chwil. Bóg i Ojczyzna była moją dewizą. Zostań z Bogiem. Ślę Ci moc serdecznych polskich żołnierskich całusów i najgorętszych synowskich uścisków. Twój Wacław. Najdroższe siostrzyczki! Bóg zesłał nam takie ciężkie życie i jeszcze cięższe pożegnanie. Wy zostaniecie, wy mnie nie zapomnicie. Na Was ciąży teraz obowiązek zastępców rodziców, Bądźcie dzielne i zostańcie gorącymi Polkami. Niechaj moja krew sprawi byscie nie zaznali krzywd. Szanujcie Mateczkę i Ojczulka - to dwa największe skarby tego świata. Konam jako Polak i pragnę byście moje uczucie uszanowali. Jestem z Was bardzo dumny. Nie rozpaczajcie! Niechaj Pan Jezus ma Was w swej opiece i niechaj wysłucha Wasze prośby. Pa! Słodka Janeczko, Stasiu i Teresko. Całuje was Wasz jedyny Wacek. Pozdrówcie mych kolegów i koleżanki, niechaj oni o mnie nie zapomną. W tej chwili był ksiądz. Dostaniemy ostatnią komunię św. O prochy starajcie się. Rzeczy też dostaniecie, a pieniądze już odesłałem. Ściskam znajomych i kolegów, Małgosię, Krysię itd. Nie rozpaczajcie po mej śmierci. W modlitwie znajdziecie ukojenie. Bądźcie z tego dumni, że w ten sposób umieram. To tylko wola Boga! Ze Stasiukiem będzie mi dobrze i razem bedziemy u Boga prosili, by wysłuchał Waszych próśb. Koledzy moi będą wam mogli wiele o mnie opowiedzieć. U nich się dowiecie prawdy. Bóg z Wami! Ja z nim także konam, a ze mną 4-ch kolegów. Nie zapomnijcie o mej śmierci. Ostatnie tysiące serdecznych całusów i uścisków w parę godzin przed kaźnią. Wasz jedyny i ukochany syn i brat i przyjaciel Wacław Golembka Polak!

Ppor. Stanisław Golembka zam. w Szczecinku przesłał nam list przedzgonny swojego syna, Wacława,
napisany 8 sierpnia 1942 roku z obozu karnego w Wrocławiu.
Ob. Golembka zapytuje nas, czy list jego śp. syna może służyć dowodem oskarżenia przeciwko Greiserowi.

Ten niezwykły dokument o bestialstwie niemieckim z jednej strony,
z drugiej zaś - o wielkości ducha polskiego chlopca , ma wymowę większą niż długie, uczone rozprawy.
Dlatego - nie proszeni o to przez nieszczęśliwego ojca - dzielimy się treścią listu z swymi Czytelnikami.
Redakcja.

Wrocław, Straf-Gefaengnis, dn. 8 paźdz. 42.

Moi Najukochańsi! Bóg z Wami!
Wedle woli Bożej tak się dzieje! Świat tutejszy wobec wieczności jest niczem! Jestem katolikiem i z wiarą w Wszechmogącego umieram. Byłem u spowiedzi i u komunii św. Moje ostatnie słowa to, "Bóg i Ojczyzna". Przez niemiecki sąd jako prawdziwy Polak za miłość swej ojczyzny zostałem skazany na karę śmierci. "Łaska" została odrzucona i wyrok zostanie dzisiaj 8. 10. 1942 r. o godz. 18.30 wykonany.
Ja odchodzę, ale Wy zostaniecie. Rozumiem, że jest Wam bardzo ciężko, lecz sądzę, że zrozumiecie mą śmierć.

Ból jaki Was dotknął, jest w moim sercu, lecz sądzę, że wiara w jakiej umieram powstrzyma i umocni Was na duchu! Ostanie chwile spędzam na modlitwie mając przed sobą Waszą fotografię.
Ach Wy najsłodsi! Czyśmy to w Zwickau pomyśleli? To był nasz ostatni uścisk. Sądziłem teraz, że mógł czekać aż do 13.12., lecz z rozkazu p. Greisera nie zostały nasze wnioski uwzględnione i wyrok będzie dzisiaj wykonany. Ach, jak to teraz dobrze, że jednak nie przysłano mi drugi raz (........, zatarte przez zgięcie listu) prośby o dożywotnie więzienie.
Mój najdroższy skarbie, Mateczko! Wybacz, że tyle Ci smutku i goryczy zgotowałem. Wybacz mi. Dziękuję i perełko za Twoje starania i opiekę, za to wszystko coś mi uczyniła w moim życiu. Tyś była mi najdroższą istotą na świecie. Dziękuję Ci za wychowanie za wszystko! Pomyśl, że ja nie byłem Twój ostatni, masz jeszcze moje trzy siostrzyczki takie dobre. Czują one to, to co ja. Mów Teresce o mnie zawsze, by pamięć o mnie nie przeminęła, nie zaginęła.
Jurek Wam wiele opowie. Umierając jestem pełen nadziei, że umieram dla waszego dobra. Abyście Wy mieli lepiej, abyście - gdy nadejdzie chwila szczęścia - mieli zapewniony byt, byś spokojnie mogła patrzeć i wychowywać Twoje córy jak przystało i jak Ci nakazuje serce. Wychowaj je tak, jak jest w moim życzeniu - a mnie chyba rozumiesz!
Niechaj Ci Bóg da zdrowie, szczęście i zadowolenie w dalszym życiu za Twoje matczyne serce, za Twoje starania któreś nie tylko w ostatnich dniach mego życia czyniła. Więc skarbie mój, całuję Cię tysiące razy - już po raz ostatni Twój kochający Cię całym sercem syn Wacek.
Ukochany ojczulku! Z Tobą nie miałem okazji pożegnania się. Tyś nie wiedział co się ze mną przez te dwa lata działo. Dla Ciebie lepiej, lżej Ci przetrwać tę niedolę. Ginę tak, jak mogłeś sobie życzyć - jak Polak. Pamiętaj, by imie moje nie poszło w zapomnienie, Szkoda tylko, że ja juz z Wami nie będę mógł przeżywać tych szczęśliwych chwil. Bóg i Ojczyzna była moją dewizą. Zostań z Bogiem. Ślę Ci moc serdecznych polskich żołnierskich całusów i najgorętszych synowskich uścisków. Twój Wacław.
Najdroższe siostrzyczki! Bóg zesłał nam takie ciężkie życie i jeszcze cięższe pożegnanie. Wy zostaniecie, wy mnie nie zapomnicie. Na Was ciąży teraz obowiązek zastępców rodziców, Bądźcie dzielne i zostańcie gorącymi Polkami. Niechaj moja krew sprawi byscie nie zaznali krzywd. Szanujcie Mateczkę i Ojczulka - to dwa największe skarby tego świata.
Konam jako Polak i pragnę byście moje uczucie uszanowali. Jestem z Was bardzo dumny.
Nie rozpaczajcie! Niechaj Pan Jezus ma Was w swej opiece i niechaj wysłucha Wasze prośby. Pa! Słodka Janeczko, Stasiu i Teresko.
Całuje was Wasz jedyny Wacek.
Pozdrówcie mych kolegów i koleżanki, niechaj oni o mnie nie zapomną.
W tej chwili był ksiądz. Dostaniemy ostatnią komunię św. O prochy starajcie się. Rzeczy też dostaniecie, a pieniądze już odesłałem.
Ściskam znajomych i kolegów, Małgosię, Krysię itd. Nie rozpaczajcie po mej śmierci. W modlitwie znajdziecie ukojenie. Bądźcie z tego dumni, że w ten sposób umieram. To tylko wola Boga! Ze Stasiukiem będzie mi dobrze i razem bedziemy u Boga prosili, by wysłuchał Waszych próśb. Koledzy moi będą wam mogli wiele o mnie opowiedzieć. U nich się dowiecie prawdy. Bóg z Wami! Ja z nim także konam, a ze mną 4-ch kolegów.
Nie zapomnijcie o mej śmierci. Ostatnie tysiące serdecznych całusów i uścisków w parę godzin przed kaźnią.
Wasz jedyny i ukochany syn i brat i przyjaciel
Wacław Golembka
Polak!


Poniżej dokumenty otrzymane od Pana Trębacza z wrocławskiego IPN: dotyczą trzech więźniów zgilotynowanych 8.X.1942 w więzieniu przy ul. Kleczkowskiej 31 we Wrocławiu o godz. 18.00, 18.30 i 18.36. Są to: Kazimierz Gałkowski, sprzedawca, katolik, zam. Poznań Teichstr. 13/ ur. 25.02.1921 w Knok, nie żonaty. Franciszek Kaczmarek, ślusarz, katolik, zam. Poznań Heinrichplatz 13/14, ur. 14.11.1884 w Synowicach (Synowice) powiat. Środa Wielkopolska, żonaty z Salomeą. (brat Józef Sylwester Gałkowski s. Stanisława i Marii zd. Dylizbańska, zam. w Poznaniu - Winogrady, ur. 5.1.1916 w Berlinie). Wacław Michał Golembka, robotnik, katolik, zam. Poznań Tannenbergerstr. 17, ur. 9.08.1921, w Poznaniu, nie żonaty, syn Stanisława i Michaliny z d. Szpilewska (Szpilewski) zam. Poznań. (ojciec Stanisław Golembka ur. w Kąkolewie (Kąkolewo) pow. Leszno miał brata Józefa Golembkę i siostry Franciszkę Golembkę i Zofię Łakomy - dzieci Franciszka Golembki i Zofii Golembki zd. Glapiak ) Zgon zgłosił Fritz Kalinke - Hilfsaufscher - Breslau Markgrafstr. 16.

Inny list innego młodego człowieka zamordowanego w Breslau (Wrocław) przez niemieckich oprawców Pologne - Sylwek Tubacki zamordowany wraz z bratem Marianem Tubackim Agé de 22 ans, il est guillotiné a Breslau le 22 janvier 19 43 avec son frere Marian (24 ans).
Strafgefaengnis Breslau 10, den 22. 01. 1943 Moja Najukochańsza Rodzinko! Kochana Mateczko, Ojczuleczko, Bracia i Siostrzyczki ! Po raz ostatni pisze do Was ten list. Dzisiaj o godz. 6.30 zetną moją głowę za nasza ojczyznę, która potrzebuje koniecznie ofiar, żeby powstać i żyć. Z głębi serca Was wszystkich pozdrawiam ściskam I całuję, oraz proszę Was Kochani moi, nie martwcie się. Pamiętajcie zawsze, ze syn Wasz Sylwek zginął dla Ojczyzny, jako prawdziwy Polak. Mamo Najdroższa! To uczucie, jakie mama dla Ojczyzny naszej wyssałem z Twej piersi. Bądź dumna, że syn Twój zginął dla Ojczyzny. Trudno, moi najukochańsi. Taka wola Boża. Pamiętajcie zawsze, że z krwi naszej wyrośnie Ta, co nie zginęła. Moja Rodzino Kochana! Ja zginę, lecz wcale się nie przejmuję, jestem zadowolony do najwyższego stopnia. O jak szlachetnie i zaszczytnie umierać za Ojczyznę wie tylko ten, kto dla niej ginie. Życia mi wcale nie żal, bo to dla Ojczyzny. Tylko Was moi najdrożsi, lecz trudno. Tak Bóg chce i tak być musi. Moi Najdrożsi ! Ginę dla Boga, dla Ojczyzny i dla Was. Przez śmierć naszą tylu Polaków, musi wyrosnąć nasza Ojczyzna dla Was. Moi Najdrożsi, bądźcie zawsze prawdziwymi Polakami. To jest moja ostatnia prośba, jaką mam wobec Was. Czekami na śmierć w jednej celi: ja, Maryś i jeszcze jeden Polak i dwóch Czechów. Tak, moi najdrożsi, jeszcze raz Was pozdrawiam, ściskam, ściskam i całuję do uduszenia, Wasz nigdy Was nie zapominający syn i brat Sylwek. Do widzenia moi najukochańsi! Bóg, Ojczyzna i Wy, moi najdrożsi to dla mnie wszystko, dlatego ginę. Syn i brat Sylwek. Do widzenia! Jeszcze Polska nie zginęła !
Strafgefaengnis Breslau, le 22.01.1943 Mon adorable famille, Ma chere maman, mon papou, mes freres et mes soeurettes, Je vous écris pour la derniere fois cette lettre. Ce matin, a 6h30, on me coupera la tete pour notre Patrie qui a besoin de victimes pour se relever et vivre. De tout mon coeur, je vous embrasse et vous serre tendrement, et je vous demande de ne pas s'inquiéter. Rappelez-vous toujours que votre fils Sylwek est tombé pour la Patrie, comme un vrai Polonais. Ma chere maman, ce sentiment que j'ai pour la Patrie je l'ai puisé de ton sein. Sois fiere que ton fils soit mort pour la Patrie. Tant pis, mes tres chers. La volonté de Dieu est ainsi. Rappelez-vous que de notre sang naitra Celle qui n'est pas morte1. Ma chere famille, je vais mourir mais je ne m'inquiete pas du tout, je suis content au plus haut point. Seul celui qui meurt pour la Patrie sait qu'il est généreux et glorieux de mourir pour elle. Je ne regrette pas du tout la vie car c'est pour la Patrie, mais c'est vous seuls que je regrette, mes chers. Tant pis. Dieu le veut et ce doit etre ainsi. Mes tres chers, je meurs pour Dieu, pour la Patrie et pour vous. C'est grâce a notre mort, a la mort de tant de Polonais que notre Patrie grandira pour vous. Mes chers, soyez toujours de vrais Polonais. C'est la derniere chose que je vous demande. Nous attendons notre mort dans la meme cellule : moi, Marian, un autre Polonais et deux Tcheques. Oui, mes chers, je vous salue encore, et je vous embrasse tres, tres fort, Sylwek, votre fils et frere qui ne vous oubliera jamais. Au revoir, mes tres chers. Dieu, la Patrie et vous, mes plus chers, c'est tout ce pour quoi je meurs. Votre fils et frere, Sylwek. Au revoir ! La Pologne n'est pas encore morte ! Insmli, Fondo Piero Malvezzi - Lettere di condannati a morte della resistenza italiana e europea, fasc. 46

Inny list innego młodego człowieka zamordowanego w Breslau (Wrocław) przez niemieckich oprawców

Pologne - Sylwek Tubacki
zamordowany wraz z bratem Marianem Tubackim

Agé de 22 ans, il est guillotiné a Breslau le 22 janvier 19 43 avec son frere Marian (24 ans).

Strafgefaengnis Breslau 10, den 22. 01. 1943
Moja Najukochańsza Rodzinko! Kochana Mateczko, Ojczuleczko, Bracia i Siostrzyczki ! Po raz ostatni pisze do Was ten list. Dzisiaj o godz. 6.30 zetną moją głowę za nasza ojczyznę, która potrzebuje koniecznie ofiar, żeby powstać i żyć. Z głębi serca Was wszystkich pozdrawiam ściskam I całuję, oraz proszę Was Kochani moi, nie martwcie się. Pamiętajcie zawsze, ze syn Wasz Sylwek zginął dla Ojczyzny, jako prawdziwy Polak. Mamo Najdroższa! To uczucie, jakie mama dla Ojczyzny naszej wyssałem z Twej piersi. Bądź dumna, że syn Twój zginął dla Ojczyzny. Trudno, moi najukochańsi. Taka wola Boża. Pamiętajcie zawsze, że z krwi naszej wyrośnie Ta, co nie zginęła. Moja Rodzino Kochana! Ja zginę, lecz wcale się nie przejmuję, jestem zadowolony do najwyższego stopnia. O jak szlachetnie i zaszczytnie umierać za Ojczyznę wie tylko ten, kto dla niej ginie. Życia mi wcale nie żal, bo to dla Ojczyzny. Tylko Was moi najdrożsi, lecz trudno. Tak Bóg chce i tak być musi. Moi Najdrożsi ! Ginę dla Boga, dla Ojczyzny i dla Was. Przez śmierć naszą tylu Polaków, musi wyrosnąć nasza Ojczyzna dla Was. Moi Najdrożsi, bądźcie zawsze prawdziwymi Polakami. To jest moja ostatnia prośba, jaką mam wobec Was. Czekami na śmierć w jednej celi: ja, Maryś i jeszcze jeden Polak i dwóch Czechów. Tak, moi najdrożsi, jeszcze raz Was pozdrawiam, ściskam, ściskam i całuję do uduszenia, Wasz nigdy Was nie zapominający syn i brat Sylwek. Do widzenia moi najukochańsi! Bóg, Ojczyzna i Wy, moi najdrożsi to dla mnie wszystko, dlatego ginę. Syn i brat Sylwek. Do widzenia!
Jeszcze Polska nie zginęła !

Strafgefaengnis Breslau, le 22.01.1943
Mon adorable famille, Ma chere maman, mon papou, mes freres et mes soeurettes,
Je vous écris pour la derniere fois cette lettre. Ce matin, a 6h30, on me coupera la tete pour notre Patrie qui a besoin de victimes pour se relever et vivre. De tout mon coeur, je vous embrasse et vous serre tendrement, et je vous demande de ne pas s'inquiéter. Rappelez-vous toujours que votre fils Sylwek est tombé pour la Patrie, comme un vrai Polonais. Ma chere maman, ce sentiment que j'ai pour la Patrie je l'ai puisé de ton sein. Sois fiere que ton fils soit mort pour la Patrie. Tant pis, mes tres chers. La volonté de Dieu est ainsi. Rappelez-vous que de notre sang naitra Celle qui n'est pas morte1. Ma chere famille, je vais mourir mais je ne m'inquiete pas du tout, je suis content au plus haut point. Seul celui qui meurt pour la Patrie sait qu'il est généreux et glorieux de mourir pour elle. Je ne regrette pas du tout la vie car c'est pour la Patrie, mais c'est vous seuls que je regrette, mes chers. Tant pis. Dieu le veut et ce doit etre ainsi. Mes tres chers, je meurs pour Dieu, pour la Patrie et pour vous. C'est grâce a notre mort, a la mort de tant de Polonais que notre Patrie grandira pour vous. Mes chers, soyez toujours de vrais Polonais. C'est la derniere chose que je vous demande. Nous attendons notre mort dans la meme cellule : moi, Marian, un autre Polonais et deux Tcheques. Oui, mes chers, je vous salue encore, et je vous embrasse tres, tres fort, Sylwek, votre fils et frere qui ne vous oubliera jamais. Au revoir, mes tres chers. Dieu, la Patrie et vous, mes plus chers, c'est tout ce pour quoi je meurs. Votre fils et frere, Sylwek. Au revoir !
La Pologne n'est pas encore morte !

Insmli, Fondo Piero Malvezzi - Lettere di condannati a morte della resistenza italiana e europea, fasc. 46

Pologne - Sylwek Tubacki zamordowany wraz z bratem Marianem Tubackim

Pologne - Sylwek Tubacki
zamordowany wraz z bratem Marianem Tubackim